Pikaset planeti i parë sitokësor jashtë sistemit diellor

GJ-1214b është planeti më i ngjashëm me Tokën i zbuluar deri më tani jashtë sistemit tonë diellor. Ai ka masë 6 herë më të madhe se Toka, temperaturë shumë më të ngrohtë dhe përbëhet kryesisht nga uji.

Si pasojë e rrethanave të favorshme të gjeometrisë hapësinore, astronomët do të kenë të gjitha mundësitë ta studiojnë planetin e ri me më shumë hollësi.

"Nëse do ta përshkruanim me një fjali planetin do të thoshim se është një oqean i madh e i nxehtë", thotë astronomi i Universitetit të Harvardit në SHBA, Dejvid Sharbono. "Mund të studiojmë atmosferën e tij. Ky planet do të jetë objekti ynë i studimit për vitet e ardhshme dhe kjo është që na gëzon më tepër", vazhdon ai.

Planeti u përshkrua nga Sharbonoja dhe 17 astronomë të tjerë në një studim të botuar të mërkurën në revistën "Nature". Ai është një nga 400 planetët e tjerë të zbuluar nga teleskopët tokësorë që po kërkojnë hapësirën. Prej gjetjeve të deritanishme, 28 konsiderohen si "supertoka", pra planetë me masë që në vija të trasha krahasohen me Tokën.

Por ndërsa supertokat e tjera janë shumë larg për tu vrojtuar, rreth 500 vite-dritë, GJ-1214b është shumë më pranë, vetëm 42 vite-dritë nga Toka dhe kalon përpara diellit të tij. Kështu që shkencëtarët do të kenë mundësinë ta vrojtojnë këtë planet sitokësor në kushte të favorshme.

"Rrallëherë kemi rastin që risi të tilla shkencore të jenë aq të prekshme, saqë të kapen nga brezi i ri i instrumenteve vrojtuese," shkruan Xhefri Mersej, astronom i Universitetit të Kalifornisë, Berklej në një koment që shoqëronte zbulimin. "Këto na japin dhe provat më të forta derimëtash të ekzistencës së ujit në një planet që i ngjan Tokës sonë jashtë sistemit tonë diellor."

Mbështetur në rrezen dhe masën e planetit, përkatësisht 2,7 dhe 6,6 herë më të mëdha se të Tokës, Sharbonoja dhe astronomët e tjerë kanë përllogaritur dendësinë e GJ-1214b. Ai përbëhet nga oqeane jashtëzakonisht të thella që mveshin një bërthamë shkëmbore.

Atmosfera dhe përbërja e plotë e planetit presin ende të saktësohen, por gjasat janë që përmban elemente të gjetura anekënd formacioneve planetare, si hidrogjeni, heliumi, nitrogjeni, magnezi, oksigjeni dhe karboni.

Ekzistenca e këtyre elementëve shton dhe gjasat e pranisë së jetës në planet, por sakaq temperatura në sipërfaqen e tij arrin deri në 187°C. Për krahasim në Tokë ka vetëm një lloj mikrobi që gjallon në 140°C në mjedis vullkanor. "Nuk dua të them se ka ndonjë tregues për jetën siç e njohim ne. Mbase atje ka jetë, por mund të jetë një lloj i ndryshëm jete," thotë Sharbonoja.

Dhe me këtë punë do të merren teleskopët që në të ardhmen e afërt do të mësyjnë mbi GJ-1214b-në. Por edhe sikur ky planet të mos sjellë frytet e pritura, ka një sërë planetësh sitokësorë në yjet fqinjë që u zbuluan nga teleskopët e rinj të cilët u vunë në punë para pak muajsh dhe po sjellin rezultatet e tyre të para.

"S’kishim parë veçse një grusht planetë përpara se të hasnim tek ky. E ose qëlluam ne me fat, ose këto lloje planetësh janë shumë të rëndomtë," - thotë Sharbonoja.