Film: "Krijimi" në jetën e Darvinit

Fërkimi i përjetshëm mes shkencës dhe fesë ka ardhur sërish në ekranin e kinemasë me filmin "Krijimi" që hapi Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto, Kanada.

Drama britanike rrëfen historinë e natyralistit të shek. 19-të, Çarls Darvinit, gjatë punimit të veprës së tij madhore "Prejardhja e llojeve" dhe kundërshtimit që i duhej të përballonte nga bashkëshortja e tij që ishte një fetare e përkushtuar si dhe dhimbjen për vdekjen e vajzës së tij të madhe.

Ishte kjo një kohë e vështirë në jetën e Darvinit, kur, në të ri, mes një mijë mundimesh në jetën personale e profesionale, ai sillte në jetë teorinë se kafshë të ndryshme (përfshi njeriun) vinin nga paraardhës të përbashkët, duke rënë kështu ndesh me konsensusin e deriatëherëshëm mes dijetarëve shkencëtarë e fetarë.

Asokohe pranohej gjerësisht se jeta, në tërë ndërlikimin e saj, nuk mund të ishte formuar prej vetë natyrës. Përkundër kësaj ecuria tejet e hollësishme darviniane e përzgjedhjes natyrore, pikërisht do të vinte në dukje se diçka e tillë jo vetëm që ishte e mundshme, por gjasat ishin se natyra ishte krijuesja e jetës, një koncept që përbën tash themel të mendimit bashkëkohor shkencor.

"Menduam se "Krijimi" është një film që i flet kohës sonë", - pohon njëri prej organizatorëve të festivalit, Kameron Bejli dhe më tej shton, - "Ky tension mes besimit dhe arsyes është diçka që po e vëmë re në filma të ndryshëm dhe këtu ishte distiluar shumë bukur, sidomos në debatet mes dy bashkëshortëve të cilët e shohin botën me sy krejt të ndryshëm nga njëri-tjetri."

"Për mua është dëshpërues fakti që Darvini konsiderohet ende i debatueshëm, sidomos kur e krahason këtë me idetë e Njutonit apo të Galileut." - pohonte tetorin e kaluar gjatë xhirimeve, regjizori i filmit, Xhon Emieli.

"Mendoj se disa njerëz do të gjejnë çka të kundërshtojnë në film dhe shpresoj se disa dhe do të nxiten të mendojnë pak më fort e më thellë rreth ideve që përmban filmi. Askush që u bë pjesë e këtij filmi, nuk do të mund t'i largohej kësaj" - shton Emieli.

Aktori që luan Darvinin, Pol Betëni, në shikim të parë nuk i ngjan atij dijetari mjekrosh që shumë prej nesh mbajnë mend nga fotot, por siç vëren dhe njëri prej producentëve, Xheremi Tomas: "Dhe Darvini ka qenë dikur i ri!"

Përkundër përshtypjes që mund të kemi, në të vërtetë Betëni i ngjan fort mirë protreteve të natyralistit të famshëm kur ka qenë i ri dhe as entuziazmi i aktorit nuk ishte i vogël kur u caktua të luajë rolin "e këtij njeriu magjepsës".

Skenari i filmit përfshin dy periudha. Në "të kaluarën" tregon Darvinin e ri tek merret me sëmundjen e rëndë të vajzës së tij, Enit, ndërsa në "të tashmen" tregon Darvinin me flokët e rralluar duke peshuar pasojat që teoria do të sillte në zhvillimin e botës dhe brengën e madhe që i rëndon për vdekjen e vazjës së tij, Enit.

"E kam quajtur "Krijimi", mendoj, pak a shumë dhe për të provokuar", - thotë regjizori Emieli, "por është gjithashtu dhe një film që ka të bëjë krijimin si veprim. "Prejardhja e llojeve" nuk është thjesht një veprat më të mëdha shkencore që janë shkruar ndonjëherë, por është gjithashtu dhe një vepër e mrekullueshme letrare. Ndaj dhe rrëfimi ynë ka të bëjë si me krijimin ashtu dhe me vetminë e dëshpëruar të këtij veprimi dhe çarjen që ndodh mes krijimtarisë dhe jetës familjare. Është një nga subjektet që çdo regjizor e ka për zemër."